ch, th and gh (chef, choir, Thomas, laugh)

Trong đa số từ gốc Anh, ch đọc /tʃ/: chair, teacher, lunch. Sau một nguyên âm ngắn ở cuối từ, âm này thường được viết tch (watch, kitchen), nhưng cách đọc vẫn là /tʃ/. Đây là cách đọc 'an toàn' khi bạn gặp từ thông dụng và không có dấu hiệu gì đặc biệt.

• ▶chair/tʃer/
• ▶teacher/ˈtiːtʃɚ/
• ▶kitchen/ˈkɪtʃən/t trong tch không đọc thêm.
• ▶watch/wɑːtʃ/
• ▶lunch/lʌntʃ/

Từ mượn tiếng Pháp đọc ch là /ʃ/ và thường nhấn âm tiết cuối: machine, brochure. Từ gốc Hy Lạp, nhất là từ khoa học, đọc ch là /k/: school, stomach, character, và cả các từ bắt đầu bằng chem-, tech-, psych-. Nếu từ có vẻ 'học thuật' hoặc 'Hy Lạp', hãy nghĩ tới /k/ trước.

• ▶chef/ʃef/Gốc Pháp: /ʃ/.
• ▶machine/məˈʃiːn/
• ▶brochure/broʊˈʃʊr/
• ▶school/skuːl/Gốc Hy Lạp: /k/.
• ▶stomach/ˈstʌmək/
• ▶character/ˈkerəktɚ/

Như đã học ở Level 1, th có hai âm /θ/ và /ð/. Quy luật sâu hơn: từ chức năng (the, this, though) và th giữa hai nguyên âm trong từ gốc Anh (mother, weather) thường là /ð/; từ gốc Hy Lạp hoặc Latin như method, athlete thường là /θ/. Cặp danh từ – động từ đổi âm: breath /θ/ nhưng breathe /ð/. Một số tên riêng đọc th là /t/ (Thomas, Thailand), và khi t với h thuộc hai phần của từ ghép thì đọc tách (lighthouse = light + house).

• ▶breath/breθ/Danh từ: /θ/.
• ▶breathe/briːð/Động từ: /ð/, nguyên âm cũng đổi.
• ▶method/ˈmeθəd/
• ▶Thomas/ˈtɑːməs/th đọc /t/.
• ▶Thailand/ˈtaɪlænd/
• ▶lighthouse/ˈlaɪthaʊs/light + house, không phải /θ/.

Ở đầu từ, gh chỉ là /ɡ/ (ghost, và giữa từ trong spaghetti). Trong laugh và một số từ -ough (bài sau), gh đọc /f/. Còn trong -igh, -eigh, -augh, gh câm và chỉ đánh dấu nguyên âm: night /aɪ/, straight /eɪ/, daughter /ɔː/.

• ▶ghost/ɡoʊst/
• ▶spaghetti/spəˈɡet̬i/
• ▶laugh/læf/gh = /f/.
• ▶night/naɪt/gh câm.
• ▶straight/streɪt/
• ▶daughter/ˈdɔːt̬ɚ/t giữa hai nguyên âm thành âm vỗ.