←LearnEnglishVN

Level 2 · Unit 61 · Chi tiết âm

Light l and dark l (leaf, feel)

L sáng và L tối (leaf, feel)

Phân biệt và tự tạo được /l/ sáng ở đầu âm tiết và /l/ tối ở cuối âm tiết, để không còn bỏ mất hay biến /l/ cuối thành 'u' hoặc /n/.

light /l/ · dark /l/
A

/l/ sáng ở đầu âm tiết

Như đã học ở Level 1, /l/ là âm đầu lưỡi chạm lợi trên. Khi /l/ đứng đầu âm tiết và ngay trước nguyên âm (leaf, glass, alone), nó là 'l sáng': thân lưỡi hơi nâng về phía trước nên âm nghe trong, khá giống chữ 'l' tiếng Việt. Giọng Mỹ có xu hướng làm mọi /l/ hơi 'tối' hơn giọng Anh, nhưng /l/ đầu âm tiết vẫn được bật ra rõ ràng.

Khẩu hình

Đầu lưỡi chạm chắc vào lợi ngay sau răng cửa trên, hai bên lưỡi hạ xuống để hơi thoát ra hai bên; thả lưỡi dứt khoát vào nguyên âm.

Lưu ý cho người Việt

Một số người Việt lẫn /l/ với /n/ ở đầu từ (light nghe thành 'night'). Với /l/, hơi đi ra hai bên lưỡi, không đi ra mũi: thử bịt mũi khi nói 'light', âm không được thay đổi.

B

/l/ tối ở cuối âm tiết và trước phụ âm

Khi /l/ đứng cuối từ hoặc đứng trước một phụ âm (feel, milk, help), nó thành 'l tối': cuống lưỡi nâng về phía sau, gần vị trí của 'ư' hoặc 'ô', tạo ra âm trầm và dày. Đây vẫn là một phụ âm thật: người Mỹ thường kết thúc bằng đầu lưỡi chạm (hoặc gần chạm) lợi trên. Trong IPA ta vẫn viết /l/, chỉ cách phát âm thay đổi theo vị trí.

Khẩu hình

Nâng cuống lưỡi lên phía vòm mềm, đồng thời đưa đầu lưỡi lên lợi trên và giữ ở đó khi kết thúc từ; không mở miệng thả ra thành nguyên âm.

Lưu ý cho người Việt

Lỗi hay gặp: bỏ hẳn /l/ cuối (school thành 'sờ-cu'), biến nó thành nguyên âm 'u/ô' (feel thành 'phiu'), hoặc thành /n/ (ball thành 'bon'). Hãy luôn kết thúc bằng đầu lưỡi chạm lợi.

C

Âm lướt nhẹ trước /l/ tối

Sau nguyên âm dài hoặc nguyên âm đôi, người Mỹ thường chèn một âm lướt rất ngắn giống /ə/ trước /l/ tối: feel nghe gần như 'fee-əl', smile gần như 'smai-əl'. Vì vậy nhiều từ một âm tiết nghe dài như một âm tiết rưỡi. Bắt chước âm lướt này giúp /l/ cuối của bạn tự nhiên và rõ hơn hẳn.

Khẩu hình

Kéo dài nguyên âm, cho lưỡi trượt nhẹ về sau (một tiếng 'ơ' rất ngắn), rồi mới đưa đầu lưỡi lên lợi để kết thúc.

Lưu ý cho người Việt

Không cần ghi âm lướt này vào IPA; nó tự xuất hiện khi bạn giữ nguyên âm đủ dài rồi mới chuyển sang /l/ tối.

D

Nối /l/ cuối sang nguyên âm phía sau

Khi từ tiếp theo bắt đầu bằng nguyên âm, /l/ cuối được nối sang và trở nên sáng hơn: 'fill up' nghe như 'fi-lup'. Đây là cách dễ nhất để người Việt không đánh rơi /l/ cuối: đẩy nó sang làm âm đầu của âm tiết sau, giống như đọc 'lắp' trong tiếng Việt.

Khẩu hình

Đầu lưỡi chạm lợi ở cuối từ thứ nhất rồi thả ngay vào nguyên âm của từ thứ hai, không ngắt hơi giữa hai từ.

Lưu ý cho người Việt

So sánh: 'I feel.' (l tối, kết câu) với 'I feel it.' (l sáng hơn, nối sang 'it'). Cùng một từ nhưng /l/ đổi màu theo âm đứng sau.

Luyện nghe

Bài tập Unit 61

Đã trả lời 0/8

  1. 01

    Nghe và chọn từ bạn nghe được.

  2. 02

    Nghe và chọn từ bạn nghe được.

  3. 03

    Nghe và chọn từ bạn nghe được.

  4. 04

    Nghe và chọn từ bạn nghe được.

  5. 05

    In which word is the /l/ darkest?

  6. 06

    Which word has a light /l/?

  7. 07

    In 'tell a story', how is the /l/ in 'tell' usually said?

  8. 08

    A learner says 'feel' like the Vietnamese 'phiu'. What is missing?

Nghe kỹ từng câu, làm hết rồi bấm kiểm tra.

Luyện nói

Đọc to và để máy nghe thử

Nghe mẫu, rồi bấm nói và đọc câu. Máy nhận dạng giọng nói sẽ cho biết từ nào nghe rõ (xanh) và từ nào chưa rõ (đỏ). Phần này không tính vào điểm unit.

  1. Please fill the glass with milk.

    /pliːz fɪl ðə ɡlæs wɪð mɪlk/

    /l/ sáng trong 'please', 'glass'; /l/ tối trong 'fill', 'milk'. Đừng bỏ /l/ trước /k/ trong 'milk'.

  2. I feel a little tired all the time.

    /aɪ fiːl ə ˈlɪt̬əl ˈtaɪɚd ɔːl ðə taɪm/

    Nối 'feel a' thành 'fee-la'. Hai /l/ tối trong 'little' và 'all'.

  3. Let's call everyone and tell them the plan.

    /lets kɔːl ˈevriwʌn ən tel ðəm ðə plæn/

    'call everyone' nối /l/ sang nguyên âm; 'tell them' giữ /l/ tối trước /ð/.

  4. The school hall looks really cool.

    /ðə skuːl hɔːl lʊks ˈriːəli kuːl/

    Ba từ kết thúc bằng /l/ tối: school, hall, cool. Kéo nguyên âm dài rồi mới đưa lưỡi lên.

  5. Will you help me sell it online?

    /wɪl jə help mi sel ɪt ˌɑːnˈlaɪn/

    'sell it' nối thành 'se-lit'; /l/ trong 'online' là l sáng.